Айыл чарба жеринин азыркы “арманы” азыктын жетишсиздиги

0
63

 

Кыргызстандын калкынын кылымдар бою калыптанган мал чарбачылыгы дыйканчылыгы, жалпы калкынын 65%и айыл жеринде жашашы аграномиялык өлкө болушуна жана айыл чарбанын өнүгүшүнө шарт түзгөн.  Айыл чарба ички дүң продукциянын 36-40%ин түзөт, өз ара тыгыз байланыштуу эки ири тармакка дыйканчылык жана мал чарбасы  кирет. Айыл чарбасында негизги өндүрүштүк каражат жер болуп эсептелет. Айыл чарба өндүрүшүн адистештирүү жана жайгаштыруу жердин өзгөчөлүгүнө, табигый-климаттык шарттарга жараша заманбап технологияларды колдонуу, адистердин кеңеши менен иштерди алып баруу, жердин кыртышынын кунардуулугун жакшыртууда илимий жактан негизделген дыйканчылык системасын, айыл чарбаны жүргүзүү системасын иштеп чыгып, колдонуу зарылчылыгын жүзөгө ашыруу бүгүнкү күндө башкы максат болууда. Ооба, азыр Кыргызстанда дыйканчылыкты мыкты өздөштүргөн, чет элден окуп, илим алып келген адистерибиз толтура. Ошентсе да жерди иштетүүдөгү нормаларды, кылдаттыктарды, жер семирткичтерди пайдаланууда дыйкандарга маалыматтар, кеңештер жетишсиз. Адистердин айтымында айыл чарбасындагы түшүмдүүлүктү арттыруунун эң жакшы жолу бул жерди туура, хмикатсыз, таза эколгиялык жер семирткичтер менен азыктандыруу башкы орунда.

Ал үчүн экологиялык жактан таза жер семирткичтерди пайдалануу дыйкандар үчүн башкы максат болуу керек. Өлкөдө 2014-жылдан бери өз ишмердүүлүгүн дал ушул багытта ишке ашырып келе жаткан “ЭкоАгро” фирмасынын  “BIO+” продукциялары өзүнүн натыйжалуулугун берип жаткандыгын айткыбыз келет. Бул жер семирткич азыктары жогорку концентрацияланган экологиялык таза био активдештирүүчү химикатсыз ,патогендүү, зыянсыз микро организмдер жок мыкты табылга болуп жаткандыгын аны пайдаланып, түшүмдүүлүгү жогору болуп, пайдасын көргөн дыйкандар өздөрү айтууда. Ушул тапта бул жер азыктары жөн эле бизнестин бир жолу катары сатуу максатын көздөбөй, өндүрүлүп чыккан продукцияларын эксперимент катары да пайдаланып, анан жолго коюп жатышкандары көптөрдүн көңүлүн өздөрүнө бурдурууда. “BIO+” продукцияларынын негизги артыкчылыгы өзүбүздүн эле кадимки малдын кыктарынан иштетилип жасалып чыгышында экен. Химикалык эч кандай кошулмаларысыз чыккан бул жер семирткичтер фотосинтезге жардам берип, өсүмдүктүн оорууга болгон туруктуулугун жогорулатып, өсүүсүн тездетип, түшүмдүүлүгүн жогорулата алат экен. Башкысы, жер кыртышын жакшыртып, топурактын сууну кармоочу жана кайра иштетип чыгаруучу  жөндөмдүүлүгүн жогорулата алганында. Бул продукция Кыргызстанды аймагында эле иштетилип, көптөгөн өлкөлөрдөн тажрыйба топтоп, ондогон жылдарды камтыган изилдөөлөр, эксперимент жүргүзүлүүдөн кийин алып чыккан продукция экенин бир топ адистер, дыйкандай айтып жатышканын сөз кылгыбыз келет.

Биз заманга жараша өзгөрүп, жашоону да турмуштук бай тажрыйбалардан улам башка нукка буруп келебиз. Бирок, жер кыртышы бир эле экологиялык таза азыктарды жактыруу менен эч өзгөрүүсүз кала берет. Адатта, аны асылдандырабыз, түшүмдүүлүктү жогорулатабыз деп, биздин жер кыртышынын органикалык азыктарын, курамындагы заттарды эске албай ар кандай химикалык азыктарды пайдаланып, жерди наркоман кылып алган учурларыбыз аз эмес. Бул биздин жерлердин көп жылдык азыктарын заматта жокко чыгарып, бир жолу түшүмдүүлүктү жогорулатууну көздөйбүз. Тилекке каршы, жерлерибиздин кара чиринди болгон, түшүмдү көп бере турган негизги катмарын ууландырып, 100 жылдык өзүнөн өзү табигый негизде пайда болгон жер кыртышын заматта жок кылып коюдабыз. Мына ушунун кесепетинен жерлер бузулуп, ооруулар көп болууда. Жер деле адам сыяктуу туура азыктанууга муктаж. Ансыз ар кандай оорууларга дуушар болот.

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here

2 − один =